Pracownia Terapii Monitorowanej, Farmakokinetyki Klinicznej i Toksykologii

Kierownik Pracowni: mgr Agnieszka Czajkowska 

Lokalizacja: budynek B, wysoki parter,

Pracownia tel: +48 22 815 16 40, +48 22 815 16 39

Sekretariat tel: +48 22 815 17 76

Adres e-mail: zaklad.biochemia@ipczd.pl

Profil działalności 

W Pracowni wykonywane są badania specjalistyczne z zakresu: 

I. Terapii monitorowanej 

• optymalizacji leczenia immunomodulacyjnego poprzez monitorowanie stężenia 6-tioguaniny  
• oznaczania stężenia pirymetaminy w surowicy krwi w trakcie leczenia przeciwpierwotniakowego u niemowląt z toksoplazmozą wrodzoną, 
• oceny metabolizmu mykofenolanu mofetylu (CellCept) u pacjentów po przeszczepieniu narządów 
• oznaczania stężenia mitotanu w monitorowaniu leczenia chorych z rakiem kory nadnerczy, 
• optymalizacji dawkowania gancyklowiru i walgancyklowiru u pacjentów z cytomegalią w ramach terapii monitorowanej stężeniem leku, 
• optymalizacji dawkowania tiopentalu u pacjentów pozostających w śpiączce farmakologicznej, 
• optymalizacji leczenia metotreksatem, między innymi u pacjentów onkologicznych, 
• oznaczania leków przeciwpadaczkowych, w tym: sultiamu, etosuksymidu, prymidonu, lamotryginy, okskarbazepiny, levetiracetamu, kwasu walproinowego, fenobarbitalu, karbamazepiny, fenytoiny i wybranych benzodiazepin (diazepam, klonazepam, nitrazepam) 
• oznaczania leków antyarytmicznych, w tym: digoksyny, amiodaronu, flekainidu, meksyletyny i propafenonu, 
• oznaczania leków przeciwgrzybiczych, w tym: anidulafunginy, kaspofunginy, flukonazolu, 5-flucytozyny, izawukonazolu, ketokonazolu, mykafunginy, pozakonazolu, worykonazolu oraz itrakonazolu wraz z metabolitem. 

II. Diagnostyki hormonalnej 

• diagnostyka chorób tarczycy: TSH, FT3, FT4, anty-TG, anty-TPO. 
• diagnostyka gospodarki wapniowo-fosforanowej: PTH. 
• diagnostyka hormonalna osi gonadalnej i zaburzeń endokrynologicznych: LH, FSH, estradiol, progesteron, SHBG, prolaktyna i makroprolaktyna, testosteron. 
• diagnostyka chorób kory nadnerczy: kortyzol, DHEAS. 

III. Diagnostyki wybranych markerów biochemicznych 

• ferrytyna, AFP. 

IV. Badania biegłości

Pracownia Farmakokinetyki uczestniczy w międzynarodowych programach zewnętrznej kontroli jakości, w tym organizowanych przez RfB (Referenzinstitut für Bioanalytik), ARVECON, LGC Standards oraz SKML. 

V. Konsultacje farmaceuty klinicznego 

Istotną część działalności Pracowni stanowią konsultacje realizowane przez farmaceutę odbywającego specjalizacje z farmacji klinicznej na rzecz zespołów terapeutycznych w celu wsparcia optymalizacji farmakoterapii. Obejmują one interpretację wyników oznaczeń stężeń leków w odniesieniu do sytuacji klinicznej pacjenta, ocenę zasadności terapii monitorowanej, rekomendacje dotyczące modyfikacji dawkowania oraz analizę bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Konsultacje prowadzone są w oparciu o dane kliniczne, laboratoryjne i farmakokinetyczne, z wykorzystaniem specjalistycznych programów farmakokinetycznych wspomagających ocenę ekspozycji na lek oraz indywidualizację terapii. Działania te mają szczególne znaczenie u pacjentów wymagających ścisłego monitorowania leczenia, zwłaszcza w przypadkach stosowania leków o wąskim indeksie terapeutycznym. 

VI. Działalność naukowa i rozwojowa

Pracownia Farmakokinetyki prowadzi działalność naukową ukierunkowaną na rozwój i doskonalenie specjalistycznych metod analitycznych stosowanych w terapii monitorowanej, farmakokinetyce klinicznej oraz diagnostyce laboratoryjnej. Realizowane prace obejmują opracowywanie, optymalizację, walidację i wdrażanie metod oznaczania stężeń leków oraz wybranych markerów biologicznych, z uwzględnieniem ich przydatności klinicznej, wymagań jakościowych oraz możliwości zastosowania w rutynowej praktyce laboratoryjnej. 

Istotnym obszarem aktywności badawczej Pracowni są prace nad wykorzystaniem mikropróbkowania techniką VAMS (Volumetric Absorptive Microsampling) w oznaczeniach wykonywanych na potrzeby diagnostyki laboratoryjnej i terapii monitorowanej, zwłaszcza w populacji pediatrycznej. Badania te koncentrują się na ocenie przydatności mikropróbek do oznaczania stężeń leków, porównaniu wyników uzyskiwanych z użyciem różnych matryc biologicznych oraz opracowywaniu procedur umożliwiających wiarygodną analizę materiału o bardzo małej objętości. Kierunek ten ma szczególne znaczenie w pediatrii, gdzie ograniczenie objętości pobieranego materiału stanowi jeden z kluczowych warunków prowadzenia nowoczesnej i bezpiecznej diagnostyki. 

Działalność naukowa Pracowni obejmuje również badania prowadzone we współpracy z zespołami klinicznymi, których celem jest wspieranie indywidualizacji farmakoterapii oraz zwiększanie użyteczności klinicznej wykonywanych oznaczeń. Prowadzone projekty mają charakter aplikacyjny i translacyjny - są ukierunkowane na przenoszenie opracowywanych rozwiązań do codziennej praktyki diagnostycznej oraz na zwiększanie użyteczności klinicznej wykonywanych oznaczeń. 

Zespół Pracowni uczestniczy w realizacji projektów badawczych krajowych i międzynarodowych, prowadzonych we współpracy z partnerami naukowymi i klinicznymi. Wyniki prowadzonych prac są publikowane w czasopismach naukowych oraz prezentowane podczas konferencji krajowych i zagranicznych. Ważnym elementem rozwoju Pracowni pozostaje także systematyczne podnoszenie kompetencji personelu, rozwój zaplecza metodologicznego oraz wzmacnianie potencjału aparaturowego, niezbędnego do realizacji zaawansowanych zadań diagnostycznych i badawczych.

VII. Jak przygotować się do badania

Szczegółowe informacje dotyczące przygotowania pacjenta do badania, pobrania materiału, jego transportu oraz warunków przechowywania znajdują się w materiałach do pobrania w sekcji Pliki do pobrania w zakładce Zakład Biochemii Klinicznej. 

VIII. Pliki do pobrania