Program Leczenia Otyłości

IPCZD – PROGRAM LECZENIA OTYŁOŚCI (PLO)

Nazwa programu: „PLO-IPCZD”

Otyłość jest chorobą przewlekłą, która często rozpoczyna się już w dzieciństwie i stanowi problem o skali epidemicznej na całym świecie.

W Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” od kwietnia 2021 roku prowadzony jest Program Leczenia Otyłości (PLO) – „IPCZD-PLO”. Program działa blisko 5 lat. W trakcie dotychczasowej realizacji skonsultowano ponad 2000 pacjentów, w tym ponad 1000 dzieci zakończyło pełny cykl leczenia (dotychczasowe 6 wizyt).

„IPCZD-PLO” to program ukierunkowany na diagnostykę powikłań otyłości oraz wdrożenie leczenia zachowawczego – podstawowego i pierwszoplanowego etapu terapii u dzieci i młodzieży. Opieka prowadzona jest przez wielospecjalistyczny zespół, a plan postępowania ustalany jest indywidualnie.

Jest to jeden z pierwszych i jak dotychczas jedyny w Polsce zintegrowany, wielospecjalistyczny program leczenia otyłości dzieci i młodzieży, który w ramach jednego programu i jednego ośrodka zapewnia pełną ścieżkę terapeutyczną: leczenie zachowawcze, farmakologiczne oraz zabiegowe (zarówno endoskopowe, jak i chirurgiczne), a także ustandaryzowaną, wielonarządową diagnostykę powikłań otyłości – w tym diagnostykę MASLD (stłuszczenia i włóknienia wątroby) u wszystkich pacjentów – oraz dostęp do opieki psychologicznej i psychiatrycznej, zgodnie z oceną zespołu.

Stała opieka w programie obejmuje: lekarza diabetologa, dietetyka, psychologa, fizjoterapeutę, specjalistę antropometrii oraz pielęgniarkę. Pacjenci pozostają również pod nadzorem lekarzy specjalistów zaangażowanych w diagnostykę i leczenie powikłań otyłości.

EFEKTY PROGRAMU – DOTYCHCZASOWE WYNIKI

W dotychczasowym podsumowaniu skuteczności programu (u pacjentów, którzy ukończyli cykl leczenia):

• ponad 50% pacjentów odnosi realne korzyści zdrowotne; rozumiemy je jako redukcję początkowej masy ciała i/lub poprawę co najmniej jednego istotnego parametru klinicznego, metabolicznego lub narządowego ocenianego w PLO;
• w dotychczasowych analizach 36% pacjentów uzyskuje redukcję początkowej masy ciała o co najmniej 5%;
• w dotychczasowych analizach 10% pacjentów uzyskuje redukcję początkowej masy ciała powyżej 10%.

Efekty leczenia są indywidualne i zależą m.in. od współpracy pacjenta oraz zaangażowania i wsparcia rodziny.

DLA KOGO JEST „IPCZD-PLO”

Program przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży od 10. roku życia z nieprawidłową masą ciała (nadwaga lub otyłość). Ostateczna kwalifikacja do dłuższej opieki i zakres dalszej diagnostyki zależą od możliwości rodziny i pacjenta, stopnia otyłości oraz klinicznej oceny powikłań otyłości u każdego pacjenta.

KWALIFIKACJA I PIERWSZE ETAPY OPIEKI: PLO-0 I PLO-Q

Dla wszystkich zgłaszających się pacjentów stały schemat programu opiera się na dwóch kluczowych wizytach obejmujących etap diagnostyczno‑terapeutyczny – PLO-0 oraz PLO-Q. Zakres badań i konsultacji umożliwia ocenę praktycznie wszystkich powikłań choroby otyłościowej.

1) PLO-0 – wizyta wstępna (dwudniowa z obowiązkowym noclegiem w szpitalu)

Celem PLO-0 jest kompleksowa diagnostyka stanu zdrowia i powikłań otyłości oraz rozpoczęcie ukierunkowanej terapii zachowawczej. Zakres wykonywanych badań jest ustalany indywidualnie – zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.

W ramach PLO0 mogą być realizowane m.in.:

A) Diagnostyka

• pulmonologiczna: m.in. spirometria, pletyzmografia, oscylometria;
• kardiologiczna: EKG; wg wskazań echokardiografia (ECHO);
• nefrologiczno‑hipertensjologiczna: ocena nadciśnienia tętniczego;
• gastroenterologiczna;
• diabetologiczna i endokrynologiczna;
• hepatologiczna: szczegółowa diagnostyka MASLD (stłuszczenia i włóknienia wątroby) u wszystkich pacjentów;
• konsultacje psychiatryczne (zgodnie z oceną zespołu).

B) Badania laboratoryjne i pomiary

• bardzo szeroki panel badań laboratoryjnych z krwi i moczu – ukierunkowany na ocenę powikłań otyłości (m.in. gospodarkę węglowodanową, endokrynologiczną, metaboliczną oraz cechy uszkodzeń narządowych);
• antropometria z oceną składu ciała przy pomocy bioimpedancji oraz densytometrii;
• indywidualna ocena podstawowej przemiany materii (PPM) i całkowitej przemiany materii (CPM) na podstawie spersonalizowanych wyników kalorymetrii pośredniej.

C) Terapia i zalecenia (od pierwszej wizyty)

• konsultacje dietetyczne, psychologiczne i fizjoterapeutyczne – stały zestaw specjalistów na wszystkich wizytach w PLO;
• wdrożenie pierwszych zaleceń oraz opracowanie planu żywienia oraz zalecanej aktywności fizycznej ustalonej indywidualnie po testach sprawnościowych i wydolnościowych przeprowadzonych zgodnie z protokołem ustalonym z Akademią Wychowania Fizycznego w Warszawie;
• lekarski nadzór wielospecjalistyczny i wstępny plan dalszego postępowania ustalany wspólnie z rodziną.

2) PLO-Q – wizyta kwalifikacyjna (ok. 15–30 dni po PLO-0)

Etap podsumowująco‑kwalifikacyjny obejmuje analizę wyników, omówienie z pacjentem i rodziną, ustalenie celów terapeutycznych oraz decyzję zespołu o aktualnie proponowanej dalszej ścieżce opieki. Decyzja zespołu uwzględnia stan zdrowia pacjenta, wyniki badań oraz możliwości i zaangażowanie rodziny w codzienne wdrażanie dalszych zaleceń.

CO DALEJ PO ODBYCIU TYCH 2 WIZYT

Dalsze postępowanie zależy od decyzji zespołu i potrzeb pacjenta. Każdemu pacjentowi proponujemy dalszą ścieżkę opieki zgodnie z oceną zespołu. Możliwe są m.in.:

• kontynuacja intensywniejszej opieki w ramach PLO (częstsze wizyty i terapia zachowawcza);
• dalsza opieka ambulatoryjna (np. Poradnia Diabetologiczna);
• dodatkowe elementy terapii (np. turnus rehabilitacyjny) i/lub poszerzenie diagnostyki stwierdzonych powikłań.

ZAKWALIFIKOWANIE NA DALSZE WIZYTY W RAMACH PLO

• intensywny, stały nadzór nad pacjentem;
• wizyty co 3–4 tygodnie;
• około roczna opieka w PLO;
• rozszerzenie diagnostyki o dodatkowe badania w ramach wskazań klinicznych: m.in. USG, RTG, gastroskopia, pasaż przewodu pokarmowego;
• możliwość włączenia leczenia farmakologicznego otyłości jako elementu leczenia skojarzonego – zgodnie ze wskazaniami i decyzją zespołu;
• w wybranych przypadkach – kwalifikacja do leczenia zabiegowego (endoskopowego lub chirurgicznego) po ocenie wielospecjalistycznej.

GDZIE ODBYWA SIĘ IPCZD-PLO

Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Al. Dzieci Polskich 20, 04-730 Warszawa.

ZGŁOSZENIA I KONTAKT

• Koordynator programu: lek. Sebastian Więckowski
• Zgłoszenia nowych pacjentów / zapisy (e-mail): s.wieckowski@ipczd.pl
• Informacje o programie: specjalista ds. rekrutacji – tel. 664-655-482
• Kierownik medyczny IPCZD-PLO: prof. Piotr Socha

JAK ZGŁOSIĆ PACJENTA (MAIL: s.wieckowski@ipczd.pl)

W zgłoszeniu prosimy podać:

• imię i nazwisko pacjenta;
• datę urodzenia;
• aktualną masę ciała i wzrost;
• telefon kontaktowy do rodzica/opiekuna.

Do przyjęcia do programu konieczne jest posiadanie skierowania do szpitala na oddział gastroenterologii dziecięcej (kod oddziału 4051). Uwaga: kod oddziału 4051 nie jest kodem skierowania.