Dzieci w centrum europejskiej polityki zdrowotnej i badań pediatrycznych - IPCZD w Parlamencie Europejskim

4 czerwca 2026 roku w siedzibie Parlamentu Europejskiego w Brukseli odbyło się spotkanie poświęcone miejscu dzieci w europejskiej polityce zdrowotnej oraz przyszłości badań pediatrycznych w Unii Europejskiej. W wydarzeniu uczestniczyli posłowie do Parlamentu Europejskiego, przedstawiciele Komisji Europejskiej, środowiska naukowe i kliniczne oraz partnerzy zaangażowani w ochronę zdrowia dzieci.

Instytut „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” reprezentował prof. Piotr Socha - profesor pediatrii, gastroenterolog i hepatolog dziecięcy oraz Zastępca Dyrektora IPCZD ds. Naukowych, a także skarbnik ESPGHAN. Spotkanie zostało zainicjowane przez ESPGHAN wspólnie z czterema innymi europejskimi towarzystwami pediatrycznymi, co podkreśla rosnącą potrzebę skoordynowanego podejścia do badań nad zdrowiem dzieci w Europie.

Dyskusja koncentrowała się na tym, jak wzmocnić obecność pediatrii w europejskiej polityce badawczej oraz w kolejnych programach finansowania nauki, w szczególności w przygotowywanym programie FP10. Zwracano uwagę, że decyzje podejmowane na poziomie Unii Europejskiej w zakresie badań i innowacji w sposób bezpośredni przekładają się na jakość diagnostyki, leczenia i profilaktyki dzieci w poszczególnych krajach.

Jednym z kluczowych przesłań spotkania była fundamentalna zasada pediatrii: dzieci nie są „małymi dorosłymi”. Ich organizmy znajdują się w dynamicznym procesie wzrastania i dojrzewania, co sprawia, że różnią się od dorosłych pod względem reakcji na leki, żywienie, czynniki środowiskowe, technologie medyczne oraz interwencje terapeutyczne. Oznacza to, że wyniki badań prowadzonych wyłącznie w populacji dorosłych nie mogą być bezpośrednio przenoszone na dzieci, a brak dedykowanych badań pediatrycznych prowadzi zarówno do opóźnień we wdrażaniu innowacyjnych terapii, jak i do niepewności dotyczącej ich bezpieczeństwa i skuteczności.

W swoim wystąpieniu prof. Piotr Socha podkreślił znaczenie europejskich projektów badawczych, które od początku uwzględniają specyfikę wieku rozwojowego. Przywołał przykłady badań nad żywieniem niemowląt, które pozwoliły lepiej zrozumieć wpływ wczesnych etapów życia na ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych, w tym otyłości w późniejszym wieku. Zwrócił również uwagę na programy profilaktyczne dla dzieci w wieku przedszkolnym, które pokazują, jak istotne dla kształtowania zdrowych nawyków są środowiska rodzinne i edukacyjne. Istotnym przykładem były także prace nad rozwojem mniej inwazyjnych metod diagnostycznych w hepatologii dziecięcej, które zwiększają bezpieczeństwo pacjentów i ograniczają obciążenie procedurami medycznymi.

W trakcie spotkania podkreślano potrzebę wyraźnego uwzględnienia pediatrii w nadchodzącym programie FP10. Wśród kluczowych postulatów znalazły się m.in. rozwój europejskich sieci badań klinicznych w pediatrii, tworzenie i finansowanie rejestrów chorób rzadkich, wsparcie badań nad lekami dla dzieci, bezpieczna ocena wyrobów medycznych i narzędzi cyfrowych oraz długofalowa ocena efektów terapii w perspektywie rozwoju dziecka. Zwrócono również uwagę na konieczność oceny wyników leczenia nie tylko w kategoriach parametrów medycznych, ale także jakości życia dzieci i ich rodzin, funkcjonowania w środowisku szkolnym, redukcji bólu oraz bezpieczeństwa długoterminowego.

Spotkanie w Parlamencie Europejskim było ważnym krokiem w kierunku zacieśnienia współpracy pomiędzy decydentami, lekarzami i naukowcami wokół wspólnego celu, jakim jest uznanie zdrowia dzieci za odrębny i strategiczny priorytet europejskiej polityki zdrowotnej. Podkreślono, że inwestowanie w badania pediatryczne nie jest uzupełnieniem medycyny dorosłych, lecz fundamentem nowoczesnej, sprawiedliwej medycyny, która od początku uwzględnia potrzeby wszystkich pacjentów. To właśnie wczesne włączenie perspektywy dziecka do badań naukowych decyduje o jakości przyszłej opieki medycznej i zdrowiu kolejnych pokoleń.